دونيا شاعيري، ناظيم حيكمت

یازار : Ölməz

+0 به يه ن

اونون شئعري ميللي ده يرلردن مايالانـيب, ميللي بويالارا بويانسا دا, آنجاق اينسانليغين, بديعي- مدني ده يرلرينه اساس‎لانير. اولو شاعيرين ياراديجيليق سوزگجيندن كئچن شخصي تجربه‎لري, ياشانتي‎لاري عمومي‎لشميش, و بشري‎لشميش بير دونيا دويومو, دونيا  گؤرومو سوييه‎سينه يوكسلير. و يئني- يئني مضمونلار و فورمالاردا شئعيرلشير. پيئس‎لره, رومانلارا, منظومه‎لره چئوريلير. اونون قلميندن سوزولن مختليف بيچيملي صنعت اثرلري ايلدن-ايله كئچيركن, ديلدن- ديله چئوريلير. پيئس‎لري صحنه‎لشير, رومان و داستانلاري فيلمه چكيلير و شئعرلري ماهني‎لاشاراق، دونياميزي صنعت ايشيغينا بورويور. بئله حالدا او تكجه بير خالقين دئييل,بلكه بوتون دونيانـين, بوتون اينسانليغين دوغما شاعير اوغلو, اؤلمز صنعتكاري‎دير.

ناظيم حيكمت «كرم كيمي» يانسا دا, آمما او كول اولمايـيب, بلكه ابدي بير ايشيق منبعينه دؤنوب, دونياميزين گونو- گوندن قارالماسينا باخماياراق, او بو قاتي قارانليقدا داها گور, داها ايشيقلي ساچماقدادير. اونون صنعت يانغي‎سي اوره‎ييميزده آليشير, روحوموزون قارانليق‎لارينا ايشيق توتور، ايچ اوزوموزو نورلا، شفق‎له بزه‎يير، بيز ده ياشاماق، سئومك هوسيني داها دا آرتـيرير. ناظيمين اثرلرينده‎كي  آيدين‎لاديجي، تأثيرائديجي، جان‎وئريجي بو سئحيرلي قووّه، اونون ياشاديغي حياتـيندان دوغوب تؤره‎نير. اونون ياشايـيشيندان قايناق‎لانـير. او اؤزو اثرلري‎‎نين باش قهرماني‎دير. ناظيم زينداندان گؤندرديگي بير مكتوبوندا يازير:

«اوچ جور ياشاماق وار، بيرينجي- ياشاديغي‌نـين فرقينده بئله اولماماق، يعني ياشاديغينـي، ياشاماق دئييلن مفهومو بوتون عظمتيله درك ائتمه‌دن ياشاماق، يعني اينسان‌لارين بؤيوك اكثرييتي كيمي ... ايكينجي‌سي- هارادا اولورسان، هانسي شرايط‌ده وار اولورسان اول، ياشاماق بير سعادت‌دير سنين اوچون. دوشونمك، اوخوماق, سئومك، دؤيوشمك، گؤرمك، ائشيتمك، چاليشماق، ايشكنجه گؤرمك، نيفرت ائتمك، بير سؤزله بوتون بو مادي و معنوي شئي‌لر سعادت‌دير سنين اوچون. يعني مستقيل و آزاد ياشاماق دئييلن شئي نه گؤزل‌دير. بونو هرآن و هر شرايط‌ده درك ائده‌سن. اوچونجو- ياشاماق ساده‌جه بير وظيفه‌دير سنين اوچون، بعضن اؤلمك نئجه بير وظيفه اولورسا، ياشاماق دا ائله بير وظيفه‌دير. وئريلميش بير سؤزو يـئرينه يـئتيرمك كيمي. منيم اوچون ياشاماق مفهومو ايستر حبس‌ده اولوم، يا اولمايـيم. ايستر سئوگيليمين الي اليم‌ده آي ايشيغينـي سئير ائديم، ايستر حبس‌خانادا اوتاغيمين تاوانـينـي, ياشاماق بير سعادت‌دير. حتّا منه ائله گلير كي، تورك ادبياتـيندا «ياشاماق نه گؤزل شئي‌دير» دئين ايلك شاعير بنده‌نيزدير».

ناظيم دوغرودان دا دئديگي كيمي، سئوه- سئوه، دؤيوشه- دؤيوشه، يارادا- يارادا ياشادي. وطني‎نين، دونيانـين قورتولوش و گؤزللشمه‎سي نامينه دؤيوشدو، آغير گونلره، زيندانلارا دؤزدو، بير اينسان كيمي ياشادي. خالقي‎نـين، اينسانليغين آغري آجي‎لاريني، حسرت و اوميدلريني اؤزونونكولشديردي، اونلاري ياشادي، ناظيم ميللي چرچيوه‎ده، اؤزونو محدودلاشديرمادي. او اوزونو بوتون بشرييته توتدو، دونيا ادبياتـيني، باشقا خالقلارين فولكلورونو، دريندن اؤيرندي، منيمسه‎دي. اونلاردان بارلاندي و اؤز ياراديجيليغيندا باجاريقلا اونلاردان استيفاده ائتدي. ناظيم صنعتي‎نين ان قاباريق خصوصييتي، اونون بشري‎لييي، اينساني‎لييي‎دير. او ميللي اولدوغو قدر ده، بئين‎الميلل‎دير. اونون اثرلري هئچ بير ميللي محدودييت تانيمير. آنجاق ناظيم شئعريني تورك خالقي‎نين ديلي، ادبياتي حياتي ايله ائله قاينايـيب، قاريشيب كي، تورك ديليني ناظيم‎سيز و ناظيمي ده تورك ديلي‎سيز تصوّور ائتمك بئله مومكون دئييل.

ناظيم يازير:

«شئعريمين كؤكو يوردومون تورپاغيندادير. آمما بوداق‌لارينـي بوتون تورپاق‌لارا ... او تورپاق‎لار اوستونده قورولموش مدنيت‌لره, بوتون دونياميزا اوزاتماق، ايسته‌ديم. اينسان اوغلو هارادا، نه زامان و هانسي ديلده اولورسا، اولسون، اوره‌ييمه، بئينيمه اويقون بير شئعر سؤيله‌ميش‌سه، اونون سؤيله‌ييشينده‌كي اوستاليغي، اينجه‌لمه‌يه اوندان بير شئي‌لر اؤيرنمه‌يه چاليشديم، تكجه اؤز ادبياتـيميزين دئييل، شرق، غرب ادبياتـي‌نـين بوتون اوستادلارينـي اؤزومه اوستاد سانديم».

ناظيم حيكمت شئعري، دويغو ايله- دوشونجه‌نين بير- بيرينه توخونماسي، بديعي تصويرلرله حيات حقيقت‌لري‌نين بير يئره قوووشدوغو، بير- بيريني تامام‌لاديغي بديعي بير وارليق‌دير. شئعرلري‌نين تخيّل گوجو نه‎قدر گوجلو و توتارلي‌ديرسا بير او قدر ده عيني و حياتي‌دير. بو شئعرلر ساده


اولدوقلاري حال‌دا درين‌ و اووسونلودورلار. اونلار هر اوخونوشدا تزه گؤرونن، سؤزون حقيقي معناسيندا صنعت اثرلري‌دير. بو اثرلرده اينسان‌لا- طبيعت، تاريخ‌له- جامعه، دونن‌له- ساباح، اوسطوره ايله- حقيقت بير- بيريني عوض ائده‌رك، سئحيرلي صنعت نمونه‌سي كيمي‌ اوخوجونون داخيلي عالمينده يـئني‌دن جانلانماغا باشلايـير. بونلار دونيانـين سسيندن، نفسييندن تؤره‌نميش، انسان قلبينده عكس- صدا دوغورموش، سونرا سؤزلرده، دئييم‌لرده ده شئعرلشميش دويغو, دوشونجه‌لرين، بيليك و زحمتين محصولودور.

ناظيم حكمت چوخ يؤنلو بير صنعتكار ايدي. او سينماچي، دراماتورق، يازيچي، مطبوعات‎چي، شاعير و هم ده رسسام ايدي. هابئله موسيقي‎ني، باشقا صنعت نوعلريني ياخشي دويان آنلايان و سئون شاعير ايدي. باجاريقلي صنعتكار، مختليف صنعت ساحه‎لرينده ده يرلي اثرلر ياراديب‎دير. او هر بير صنعت نوعونون فورما، مضمون اؤزونه مخصوص‎لوغونو قورويوب ساخلاياراق, عئيني حالدا ال‎وئريشلي شرايط‎ده شئعرينده مختليف صنعت نوعلرينه منسوب اولان ايفاده طرزي، دئييم يؤنو، فورما خصوصييت‎لريندن بهره‎لنرك، مختليف مضمونلو، رنگارنگ فورمالي اؤلمز شئعرلر ياراتميشدير.

ناظيمين شئعري, شاعيرده يئني شئعر ياراتماغا و اينساندا يـئني اينسان اوياتماغا قادير اولان سولماز و ابدي ياشار بير صنعت نومونه‌سي‌دير! منجه،  ناظيمي اوخوماق، اؤيرنمك، باشا دوشمك اؤزو ده بير سعادت‌دير.

قايناق: توت آغاجي

حسن ايلديريمين وئبلاقي